Sprawozdanie merytoryczne z działalności Pracowni Muzyki Tradycyjnej w roku 2017

28 lutego 2018

Zachęcamy do zapoznania się ze sprawozdaniem merytorycznym z działalności Pracowni Muzyki Tradycyjnej w roku 2017.

1. W ramach VII edycji „Szkoły Mistrzów Tradycji” zrealizowano 3 projekty warsztatowe „Na Kaszubskie Nuty – warsztaty muzyczne z mistrzem gry na brёmze i nauka regionalnych pieśni w języku kaszubskim”, Podlasie: północ – południe”, „Wielkopolska – Jak dudy nastroisz, tak zaśpiewają i zatańczą”. Ogłoszony został nabór do VIII edycji programu. Do realizacji wybrano 4 projekty.
2. W ramach VI edycji „Szkoły Mistrzów Budowy Instrumentów Ludowych” zrealizowano 5 projektów zakładających budowę, wraz z merytoryczną dokumentacją realizacji, następujących instrumentów: kaszubskiego burczybasu, podhalańskiej fujary trójotworowej, liry korbowej, istebniańskich gajd oraz zabawek muzycznych z drewna. Ogłoszono VII edycję programu. Do realizacji wybrano 4 projekty.
3. Zrealizowano 3 odcinki (8, 9, 10) filmów edukacyjnych o polskich instrumentach ludowych z serii „Instrumenty z duszą” poświęconych: piszczałkom podhalańskim (z udziałem Jana Karpiela-Bułecki), lirze korbowej (z udziałem Stanisława Nogaja i Stanisława Wyżykowskiego) i cymbałach (z udziałem Marka Kruczka i Jerzego Panka).  Autorem filmów jest Maciej Stasiński (WATRA).
4. Uruchomiono nowy program poświęcony wydawnictwom fonograficznym w zakresie muzyki tradycyjnej i nią inspirowanej „Muzyka Tradycyjna – Debiut Fonograficzny”. W I edycji konkursu wyłoniono 3 projekty wydawnicze, które zostały zrealizowane zgodnie z założeniami programu. Odbyły się premiery następujących albumów muzycznych: „Czas wesela. Muzyka żydowska z zapisów Oskara Kolberga i z pamięci wiejskich muzykantów” (Kapela Niwińskich, wyd. Muzyka Odnaleziona), „Muzyka z dudami” (Skład Niearchaiczny, wyd. 9Sił) oraz „Kujawska Atlantyda” (Justyna Piernik i Warszawa Wschodnia, wyd. Fundacja Czas Tradycji).
5. W ramach programu „Krytyka muzyczna 2.0” odbyły się warsztaty poświęcone World Music, które zaplanowano w trakcie trwania światowych targów WOMEX w Katowicach. Wykład wprowadzający wygłosił dr Łukasz Smoluch (UAM), warsztaty krytyki muzycznej poprowadziła Ewelina Grygier (ISAPN). Teksty uczestników warsztatów, którzy zostali wyłonieni w trybie konkursowym podczas VI edycji programu, zostaną opublikowane w „Piśmie Folkowym”.
6. Dzięki wsparciu IMIT na międzynarodowej scenie targów WOMEX i we współpracy z Miastem Ogrodów mogły zaprezentować się młode i bardzo obiecujące zespoły reprezentujące polską scenę muzyki tradycyjnej i folkowej: WoWaKin Trio, Maniucha i Ksawery oraz Hańba. Występ odbył się w ramach Kato Connections, a w selekcji występujących zespołów uczestniczył przedstawiciel IMiT.
7. W ramach wydarzeń towarzyszących targom WOMEX zorganizowano wizytę studyjną gości (przedstawicieli mediów zagranicznych oraz menedżerów muzycznych) w Muzeum Oskara Kolberga w Przysusze oraz w Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu, gdzie odbyła się „Noc Tańca” z udziałem tradycyjnej kapeli wiejskiej z Radomszczyzny.

8. W dniach 11-13 września zorganizowana została (wspólnie z Instytutem Muzykologii UW, Miejskim Centrum Kultury w Bydgoszczy, Stowarzyszenie Polskich Stroicieli Fortepianów) I Ogólnopolska Konferencja Instrumentologiczna w Ostromecku. Wzięło w niej udział 80 uczestników. Nastąpiła zmiana daty (z listopada na wrzesień) oraz miejsca. Zamiast Muzeum w Szydłowcu Konferencja odbyła się z przyczyn organizacyjnych (duża liczba miejsc noclegowych) w Pałacu w Ostromecku oraz nastąpiła w związku tym także zmiana współorganizatorów. W związku z faktem obecności historycznej kolekcji fortepianów im. A. Szwalbego w Ostromecku Noc tańca została zastąpiona koncertami prezentującymi kolekcję dostępnych na miejscu instrumentów oraz koncertem zespołu P. Ficka „Skład niearchaiczny”. W ramach Konferencji zaprogramowanej przez prof. Z. Przerembskiego, A. Mierzejewską i J. Gul (twórców portalu ludowe.instrumenty.edu.pl) zaprezentowany został portal oraz filmy „Instrumenty z duszą”, a referaty dotyczące kolekcji instrumentów ludowych oraz problematyki etnomuzykologii stanowiły większość wystąpień panelowych.

9. Odbyły się dwie wizyty studyjne w szkołach muzycznych, w klasach instrumentów ludowych: 28 lutego w Żywcu (u Czesława Węglarza), 29 września w Zbąszyniu (u Jana Prządki).
10. 28 lutego zorganizowano w Akademii Muzycznej w Katowicach „Noc tańca” (połączoną z warsztatem tańca tradycyjnego, który poprowadził Piotr Zgorzelski) z udziałem tradycyjnej kapeli żywieckiej Skład Niearchaiczny. Wzięli w niej udział wykładowcy, na czele z JM Rektorem prof. Władysławem Szymańskim oraz studenci.
11. Rozbudowano część wortalu „Instrumenty muzyczne” poświęconego instrumentom ludowym – „Polskie ludowe instrumenty muzyczne” o kolekcję Muzeum Etnograficznego w Rzeszowie (80 obiektów). 28 lutego w Żywcu odbyła się publiczna prezentacja kolekcji instrumentów włączonych do portalu www.instrumenty.edu.pl Trafiło do niej 40 instrumentów ludowych z Żywiecczyzny.
12. Kontynuowano dwa blogi: „Tradycje muzyczne” (autorka Ewelina Grygier), poświęcony muzyce związanej z polską obrzędowością doroczną, a także wszelkim innym przejawom występowania muzyki tradycyjnej w kulturze, sztuce i społeczeństwie oraz  „Instrumenty muzyczne” (autorka Agata Mierzejewska), poświęcony instrumentom polskim i z polskich kolekcji, ze szczególnym uwzględnieniem instrumentów ludowych.
13. W ramach programu „Muzyczne Białe Plamy” powstała praca badawcza autorstwa Anastasiyi Niakrasavej i Piotra Baczewskiego pt. Polska pieśń w zachodniej Białorusi – śladami Michała Fedorowskiego.
14. W ramach programu „Muzyka i taniec – Interwencje 2017” dofinansowano XVII edycję Międzynarodowego Festiwalu „Najstarsze Pieśni Europy” w Lublinie, odbywającą się pod hasłem „Powrót śpiewaków”.
15. Kontynuowano działania w ramach „Akademii Kolberga”. Uruchomione zostały następujące szkoły tradycji: podlaska i roztoczańska (Stowarzyszenie „Tratwa”), kurpiowska (Stowarzyszenie „Trójwiejska” Gdańsk), radomska (Stowarzyszenie „Akademia Łucznica), dolnośląska (Fundacja „Ważka” Wrocław), łowicko-rawska (Fundacja Po Staremu), a także odbyły się 2 konwersatoria („Kuźnia. Laboratorium Przyszłości”) oraz systematycznie działały radomskie „Wiejskie Kluby Tańca”. Wykonanych zostało 5 nowych filmów (Piotr Baczewski, Piotr Piszczatowski): „Radomska Szkoła Tradycji”, „Sylwester Gajda”, „Mateusz Pytkowski”, „Mateusz Niwiński”, „Zbyszek Ciechowicz”.
16. W ramach kontynuacji „Małego Kolberga” odbyły się 3 seminaria edukacyjno-szkoleniowe (we współpracy z Fundacją Rozwoju Dzieci im. A. Komeńskiego): 2 kwietnia w Warszawie („Żywa tradycja inspiracją do pracy z dziećmi w Warszawie”), 8 czerwca w Poznaniu oraz 9 czerwca w Łodzi. Uruchomiono kolejną edycję projektu „Z Małym Kolbergiem po kraju. Podlasie” oraz przeprowadzono warsztaty metodyczne podczas konferencji „Kodály 2017″ na Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego w Katowicach (Witold Roy Zalewski). Wydano pierwszą publikację z serii „Niezbędnik Małego Kolberga” dotyczącą tradycyjnych zabaw muzycznych w Wielkopolsce (wspólnie ze Stowarzyszeniem Orliczko).
17. 7 czerwca o godz. 12 na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się uroczysta Gala 42. edycji Nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”. Wyróżnienia wręczone zostały wybitnym przedstawicielom środowiska kultury tradycyjnej przez Wiceprezesa Rady Ministrów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Pana prof. Piotra Glińskiego. Tego samego dnia o godz. 19 w Ogrodach Zamku Królewskiego odbył się plenerowy Koncert laureatów oraz Wieczór tańca.

18. Wsparto nagrodami rzeczowymi III Turniej Muzyków Prawdziwych organizowany przez Filharmonię im. M. Karłowicza w Szczecinie. Laureaci nagrody specjalnej IMIT II Turnieju – Kapela Podlasianki oraz kapela Przewłocki/Mazurkiewicz/Piekarski wzięli udział w Festiwalu „Wszystkie Mazurki Świata” (17-22 kwietnia).

19. W ramach III Konwencji Muzyki Polskiej odbyły się dwa panele poświęcone edukacji w muzyce tradycyjnej (prowadzące: prof. dr hab. Anna Waluga, dr Weronika Grozdew-Kołacińska).

Przeprowadzono działania promocyjne i przygotowano materiały, m.in. wydrukowany został kalendarz popularyzujący polskie instrumenty ludowe oraz najważniejsze polskie kolekcje muzealne złożone z instrumentów ludowych, a także pocztówkę okolicznościową.

Kierownictwo merytoryczne nad Pracownią sprawowała w 2017 roku dr Weronika Grozdew-Kołacińska, a ze strony IMiT projekty były prowadzone przez: Brygidę Błaszczyk-Podhajską oraz Alinę Święs.


Pracownia Muzyki Tradycyjnej w Instytucie Muzyki i Tańca została powołana w dniu 17 czerwca 2015 roku podczas Konferencji Przekaz międzypokoleniowy w kulturze tradycyjnej i rola państwa w tym zakresie. Pracownia, jako oddział specjalistyczny Instytutu, ma na celu inicjowanie, prowadzenie oraz koordynację stałych i długofalowych programów i zadań wspierających działania na rzecz zachowania, przekazu i kontynuacji tradycyjnej kultury muzycznej w Polsce. Jest to bezpośrednia kontynuacja dotychczasowych działań IMiT w tym zakresie, ze szczególnym uwzględnieniem realizacji projektów zainicjowanych w Roku Kolberga, w którym to Instytut pełnił funkcję Biura Obchodów.

Sprawozdanie merytoryczne z działalności Pracowni Muzyki Tradycyjnej w roku 2017 powiększ
Noc tańca w Akademii Muzycznej w Katowicach, fot. Agata Mierzejewska